Je hebt een taak gevonden waarbij AI misschien kan helpen. Een eerste resultaat ziet er goed uit, maar je weet nog niet of de aanpak ook bij een andere vraag werkt. Een kleine proef helpt om dat te bekijken. Je legt vooraf vast wat je probeert, wat een bruikbare uitkomst is en hoe je de uitvoering beoordeelt.
Als voorbeeld gebruiken we het voorbereiden van een intern antwoord over een werkafspraak. AI krijgt een vraag en een paar documenten. Het resultaat is een concept met de relevante uitleg en eventuele open punten. Een collega beoordeelt het concept voordat het wordt gebruikt.
De taak afbakenen
Beschrijf één herkenbare taak van begin tot eind. ‘Vragen beantwoorden’ kan nog veel verschillende dingen betekenen. ‘Een concept maken bij een vraag over de planning, op basis van de vastgestelde werkafspraken’ geeft meer houvast. Je weet dan welke informatie nodig is en waar de opdracht eindigt.
Neem ook op wat er na het concept gebeurt. Wie leest het? Wat moet die persoon ermee kunnen doen? Als de volgende collega eerst alle bronnen opnieuw moet ordenen, is het concept misschien nog niet de juiste vorm. Een overzicht van de relevante passages kan dan bruikbaarder zijn dan een kant-en-klaar antwoord.
Houd de omgeving voor de eerste ronde overzichtelijk. Gebruik de afgesproken documenten en een kopie van de gekozen vragen. Daarmee kun je de voorbereiding beoordelen zonder tegelijk een nieuw publicatieproces of een automatische afhandeling te moeten inrichten.
Voorbeelden kiezen
Kies meerdere vragen die het werk goed laten zien. Neem een gewone vraag waarbij de informatie compleet is, een vraag waarvoor iets ontbreekt en een vraag waarbij twee documenten elkaar lijken tegen te spreken. Voeg een uitzondering toe die collega’s uit de praktijk herkennen.
Schrijf bij ieder voorbeeld op wat een bruikbaar resultaat bevat. Bij de ontbrekende informatie kan dat juist een open vraag zijn. Bij tegenstrijdige documenten wil je het verschil zien, inclusief de gebruikte versies. Een overtuigend antwoord dat die twijfel verbergt, voldoet dan niet aan de taak.
Gebruik daarnaast enkele voorbeelden voor het aanpassen van de opdracht en houd andere achter om de wijziging te bekijken. Anders kun je een instructie maken die vooral de bekende voorbeelden goed herhaalt. Je wilt ook zien hoe de aanpak omgaat met een vergelijkbare vraag die nog niet tijdens het aanpassen is gebruikt.
Een goede uitkomst beschrijven
Maak de beoordeling concreet. In dit voorbeeld moeten alle deelvragen zichtbaar zijn, moet de uitleg aansluiten op de juiste passage en moet ontbrekende informatie als ontbrekend worden gemeld. De reviewer moet de bron kunnen terugvinden. Spreek ook af welke fout de uitkomst direct onbruikbaar maakt.
Sommige onderdelen zijn eenvoudig te controleren: bestaat het bestand, staan de afgesproken velden erin en werken de verwijzingen? Voor betekenis is vaak inhoudelijke beoordeling nodig. Een verwijzing kan technisch werken en toch naar een passage leiden die het antwoord niet ondersteunt.
Houd die controles uit elkaar. Een bestand dat goed is opgeslagen, kan inhoudelijk nog fout zijn. Een inhoudelijk sterk concept dat niemand op de afgesproken plek kan vinden, is evenmin een afgeronde overdracht. De taak vraagt om beide soorten bewijs.
Een ronde uitvoeren
Bewaar de invoer en noteer welke opdracht en welke bronnen je gebruikt. Voer de taak uit en bewaar het resultaat voordat je het handmatig corrigeert. Zo kun je later onderscheid maken tussen wat AI opleverde en wat de medewerker heeft hersteld.
Probeer enkele vragen meer dan één keer met dezelfde inrichting. Het antwoord kan verschillen, ook als de opdracht gelijk blijft. Als een belangrijke uitzondering de ene keer wordt herkend en de andere keer verdwijnt, wil je dat weten. Eén geslaagde uitvoering geeft daar nog weinig zicht op.
Vergelijk ook de complete inspanning met de huidige werkwijze. Neem het zoeken van invoer, wachten, controleren, verbeteren en overdragen mee. Een sneller eerste concept kan nuttig zijn, maar de proef moet laten zien of het resterende werk daarbij past.
Controleren en herstellen
Laat de beoordelaar het resultaat met de broninformatie vergelijken. Vraag om de fout precies te benoemen. Bijvoorbeeld: ‘Het antwoord gebruikt de regel voor vaste medewerkers, terwijl de vraag over een tijdelijke rol gaat.’ Dat is beter te onderzoeken dan een algemeen cijfer voor tevredenheid.
Loop bij een probleem terug door de uitvoering. Was het juiste document beschikbaar? Heeft de toepassing de relevante passage gevonden? Is de passage anders uitgelegd dan bedoeld? Soms zit de fout in de toegang of de invoer. Dan helpt een nieuwe formulering van de opdracht weinig.
Als de toepassing een handeling uitvoert, bekijk je ook de feitelijke uitkomst. Een melding dat een document is opgeslagen, moet overeenkomen met een bestand dat je op de juiste plek kunt openen. Noteer apart als een stap is geprobeerd maar niet voltooid. Die informatie hoort bij de proef.
Aanpassen en opnieuw proberen
Verander één herkenbaar onderdeel wanneer dat kan. Voeg bijvoorbeeld een voorbeeld toe dat het verschil tussen twee rollen laat zien, of maak de bronkeuze duidelijker. Schrijf op waarom je die wijziging probeert. Dat helpt om het resultaat van de volgende ronde te begrijpen.
Gebruik daarna het mislukte voorbeeld opnieuw. Bekijk ook een vraag die eerder goed ging en een van de achtergehouden vragen. Zo voorkom je dat je alleen de laatste fout oplost en daarbij een eerder bruikbare uitkomst verslechtert.
Bewaar een korte vergelijking van de versies: welke invoer is gebruikt, wat veranderde en wat vond de beoordelaar? Je hebt geen uitgebreid dashboard nodig om een eerste ronde te volgen. Een overzichtelijke verzameling voorbeelden kan al laten zien welke problemen terugkomen.
Een vervolg kiezen
Bespreek wat de proef heeft opgeleverd. Welke vragen werden goed voorbereid? Welke uitzonderingen blijven lastig? Kan een collega de uitvoering herhalen zonder hulp van de maker? En hoeveel herstelwerk blijft over? Die antwoorden bepalen of je verder probeert, de taak kleiner maakt of voorlopig stopt.
Als je verdergaat, benoem dan wat nog onderzocht moet worden. Misschien ontbreken voorbeelden van een bepaalde situatie. Misschien moet de bronplek eerst beter worden bijgehouden. Meer gebruikers toevoegen terwijl dat onduidelijk blijft, maakt de uitkomst niet vanzelf beter.
Bewaar de nuttige voorbeelden en de gemaakte afspraken bij de taak. Bij een volgende wijziging van de bron of de toepassing kun je daarmee opnieuw kijken of het werk nog goed gaat. Voor het kiezen van de taak zelf is er de gids Een eerste AI-workflow kiezen.
Quickmouse · Uitleg en voorbeelden · Bijgewerkt op 11 oktober 2026.
Terug naar AI Classroom